Amortisman, işletmenizin bir yıldan uzun süre kullandığı varlıkların (makine, taşıt, demirbaş, bilgisayar, bina...) maliyetini, kullanım süresine yayarak gider yazmanızı sağlar. Doğru hesaplamak hem vergi matrahınızı doğru göstermek hem de bilançonuzun gerçeği yansıtması için şarttır. Bu rehberde iki temel yöntemi örneklerle anlatıyoruz.

1. Adım: Faydalı ömrü bulun

Her kıymetin amortisman süresi, Gelir İdaresi Başkanlığı'nın yayımladığı faydalı ömür listesinde (333 sıra no.lu VUK Genel Tebliği eki ve güncelleyen tebliğler) bellidir. Sık kullanılan örnekler:

Kıymet	Faydalı Ömür	Normal Oran
Bilgisayarlar	4 yıl	%25
Taşıtlar (otomobil, kamyonet)	5 yıl	%20
Mobilya ve demirbaşlar	5 yıl	%20
Beton/kargir binalar	50 yıl	%2

Listeden farklı bir süre kullanamazsınız; kıymetinizin hangi kaleme girdiğinden emin değilseniz mali müşavirinize danışın.

2. Adım: Yöntemi seçin

Normal (doğrusal) yöntem

En yaygın yöntem: maliyet, faydalı ömre eşit taksitlerle yayılır.

Örnek: 200.000 TL'lik bir makine, 5 yıl faydalı ömür → yıllık amortisman 200.000 × %20 = 40.000 TL. Beş yılın sonunda kıymetin net defter değeri sıfırlanır.

Azalan bakiyeler (hızlandırılmış) yöntemi

Bilanço esasına tabi mükellefler seçebilir. Oran, normal oranın iki katıdır (en fazla %50) ve her yıl net defter değerine uygulanır; son yılda kalan bakiyenin tamamı itfa edilir.

Örnek: Aynı 200.000 TL'lik makine, azalan bakiyelerle (oran %40):

Yıl	Matrah	Amortisman	Kalan Değer
1	200.000	80.000	120.000
2	120.000	48.000	72.000
3	72.000	28.800	43.200
4	43.200	17.280	25.920
5	25.920	25.920 (tamamı)	0

İlk yıllarda daha çok gider yazarsınız — kârlı yıllarda vergi avantajı sağlar. Azalan bakiyelerden normale geçiş mümkündür; tersi mümkün değildir.

3. Adım: Aylık kayıt

Vergisel olarak amortisman yıllıktır; muhasebede ise yıllık tutarın 1/12'si her ay gider yazılır: gider hesapları (730/740/770) borç, birikmiş amortisman (257) alacak. Kuruş farkları yılın son ayında kapatılır.

Dikkat edilecekler

Kıst amortisman yalnızca binek otomobillerde uygulanır — diğer kıymetlerde yıl içinde ne zaman alınırsa alınsın tam yıllık amortisman ayrılır.
Herhangi bir yıl ayrılmayan amortisman sonraki yıllara eklenemez; süre uzamaz, hak yanar.
Belirli bir tutarın altındaki alımlar amortismana tabi tutulmadan doğrudan gider yazılabilir (sınır her yıl güncellenir; güncel tutar için GİB duyurularına bakın).

Hesaplamayı elle yapmak yerine sayfamızdaki ücretsiz hesaplama aracını kullanabilir, kıymetlerinizin tamamını yönetmek için ücretsiz hesap açabilirsiniz.