Amortisman Gideri Nedir? Ne Zaman ve Hangi Hesapta İzlenir?
Kısa cevap: Amortisman gideri, bir yıldan uzun kullanılan duran varlığın maliyetinin tek seferde değil, faydalı ömrü boyunca dönemlere dağıtılan kısmıdır. Nakit çıkışı yeniden oluşmaz; muhasebede dönem gideri ve birikmiş amortisman olarak izlenir.
Amortisman gideri, işletmenin bir bilgisayar, makine, taşıt veya mobilya için yaptığı yatırımın kullanım süresine yayılmasını sağlar. Bu nedenle satın alma anındaki para çıkışı ile ilgili dönemin amortisman gideri aynı şey değildir.
Basit örnek
500.000 TL maliyetli ve 5 yıl faydalı ömürlü bir makinede normal oran %20 ise yıllık amortisman gideri 100.000 TL'dir. İşletme makineyi satın aldığı yıl 500.000 TL nakit ödemiş olabilir; ancak normal yöntemde beş yıl boyunca her yıl 100.000 TL amortisman gideri oluşur.
| Dönem | Nakit çıkışı | Amortisman gideri |
|---|---|---|
| Satın alma yılı | 500.000 TL | 100.000 TL |
| Sonraki yıllar | — | 100.000 TL |
Amortisman gideri kârı nasıl etkiler?
Amortisman gideri, ilgili dönem kârını ve vergisel şartlar çerçevesinde vergi matrahını etkiler. Bununla birlikte nakit çıkışı satın alma anında gerçekleştiği için, amortisman bir nakit harcama değil maliyet dağıtım kaydıdır. Nakit akışı ve kârlılık analizlerini bu farkı gözeterek yorumlamak gerekir.
Muhasebe kaydında hangi hesaplar kullanılır?
Kıymetin kullanıldığı yere göre 730 Genel Üretim Giderleri, 740 Hizmet Üretim Maliyeti veya 770 Genel Yönetim Giderleri gibi uygun hesap borçlandırılır. Karşılığında 257 Birikmiş Amortismanlar hesabı alacaklandırılır. Örnek fişler için amortisman muhasebe kaydı rehberimize bakın.
Amortisman gideri ne zaman başlar?
Kıymetin işletme aktifine alınıp kullanıma hazır hâle gelmesi esastır. Oran ve faydalı ömür, GİB listesindeki uygun kıymet sınıfından belirlenir. Binek otomobillerin ilk yılı için kıst amortisman kuralı ayrıca uygulanır.
Sık sorulan sorular
Amortisman gideri ile amortisman payı aynı şey mi?
Pratikte çoğu zaman aynı dönemsel tutarı anlatmak için kullanılır. Önemli olan, kıymetin maliyetinin faydalı ömrüne uygun biçimde sistematik olarak dağıtılmasıdır.
Her satın alma için amortisman ayrılır mı?
Hayır. Kıymetin niteliği, kullanım süresi, tutarı ve ilgili mevzuat koşulları değerlendirilir. 2026'daki düşük bedelli bazı demirbaşlar için doğrudan gider yazma seçeneği vardır; ayrıntılar amortisman sınırı rehberinde yer alır.
Amortisman gideri nakit akışını azaltır mı?
Gider kaydının yapıldığı anda yeni bir nakit çıkışı yaratmaz. Ancak satın alma kararının, vergi ve finansal raporlama etkilerinin birlikte değerlendirilmesi gerekir.
Oranı teyit etmek için GİB amortisman listemizi, yıllık/aylık tutarı görmek için hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.